Projekat: Crna Gora u XXI stoljecu – u eri kompetitivnosti
Potprojekat: Nauka i tehnologija
Rasprava X

Pozivamo Vas da učestvujete u završnoj raspravi na temu Nauka i tehnologija, u okviru projekta CANU Crna Gora u XXI stoljeću – u eri kompetitivnosti, koji se realizuje u saradnji sa Vladom Crne Gore.
Rasprava će se održati u petak, 9. aprila 2010. godine, u prostorijama CANU, sa početkom u 11 časova.
Osnovne teze za raspravu biće dostupne na sajtu CANU: www.canu.org.me, od utorka, 6. aprila 2010. godine.
 

INICIJATIVE

Autorski tim potprojekta „Crna Gora u XXI stoljeću – u eri kompetitivnosti: Nauka i tehnologija“, sa zadatkom da ukaže na veličinu i kvalitet razvojnih resursa kojima Crna Gora raspolaže, dao je sintezu aspiracija i ciljeva kojima se teži u ekonomskom, socijalnom i ukupnom društvenom razvoju i, posebno, ulozi i značaju znanja u realizaciji tog razvoja. Kao rezultat sveukupnog rada, definisani su dugoročna vizija - Crne Gore kao društva zasnovanog na znanju i cilj - uspostavljanje i funkcionisanje nacionalnog inovacionog sistema.
Metodologija primijenjena u procesu realizacije potprojekta predstavlja jednu od prvih  primjena „foresight“ metodologije, tj. metodologije naučno-tehnološkog predviđanja u Crnoj Gori. Ova metodologija je standard u kreiranju strateških dokumenata u državama EU, SAD, Japanu, Rusiji, Izraelu, Kanadi itd. Njena primjena podrazumijeva uključivanje velikog broja učesnika u procesu promišljanja budućnosti, kompromisna rješenja, koncentraciju na što je moguće duži horizont planiranja i, konačno, saglasnost oko realizacije i implementacije usvojenih prioriteta, akcionog plana i drugih strateških odluka. Sama metodologija obuhvata niz metoda, tehnika i instrumenata koji se koriste u cilju identifikacije i analize raspoloživih resursa, izrade alternativnih razvojnih scenarija, mapiranja tehnologija ključnih za razvoj nacionalne ekonomije i slično.
Između ostalog, autorski tim predlaže i realizaciju 11 inicijativa od značaja za razvoj Crne Gore u neposrednom periodu, i to:
- Ministarstvo nauke i tehnološkog razvoja, kao novo institucionalno rješenje za upravljanje naučnoistraživačkim i istraživačko-razvojnim radom;
- Reorganizaciju statistike u oblasti naučnoistraživačkog rada i inovacione djelatnosti;
- Fond za nauku i tehnološki razvoj, kao institucionalno rješenje za finansiranje osnovnih i primijenjenih istraživanja;
- Inovacioni fond, kao institucionalno rješenje za finansiranje inovacione djelatnosti;
- Projektno finansiranje, kao princip konkurentnosti za finansiranje u nauci, tehnološkom razvoju i inovacijama;
- Takmičenje za najbolju tehnološku inovaciju, kao instrument za pospješivanje inovativnosti u cijelom društvu;
- Pokretanje prvog trogodišnjeg „foresight“ ciklusa u Crnoj Gori za pripremu strateških odluka i definisanje razvojnih prioriteta;
- Agrotehno park, kao prioritetni element inovacione infrastrukture;
- 333 doktoranta, kao program razvoja ljudskih resursa i sprečavanja odliva mozgova u prioritetnim oblastima nauke i tehnološkog razvoja;
- Besplatan Internet na cijeloj teritoriji Crne Gore, kao mehanizam difuzije znanja i informacionog opismenjavanja društva;
- Formiranje Odbora za nauku, tehnologiju i inovacije u Skupštini Crne Gore, kao elementa demokratizacije u donošenju odluka koje se tiču razvoja države.

Razumijevajući da je za svaku državu, a posebnu malu kakva je Crna Gora, najbolja razvojna strategija ulaganje u nauku, tehnologiju i inovacije, kao ključne faktore preporoda i prosperiteta društva, autorski tim vjeruje da će rezultati i inicijative potprojekta doprinijeti ostvarenju vizije Crne Gore kao društva znanja.